woensdag 18 april 2012

The Paul Butterfield Blues Band - The Resurrection Of Pigboy Crabshaw (1967)

Wederom een persoonlijk hoogtepunt uit de bluesgeschiedenis, deze plaat van The Paul Butterfield Blues Band. Los van de muziek heeft ook deze plaat een geweldige titel en hoes. Zoals wel vaker in de blues, zit hier weer een mooi verhaal achter, maar daarover later meer. Paul Butterfield is een Amerikaanse blueszanger en harmonicaspeler en heeft nog op het legendarische Woodstock festival gespeeld. Vanwege zijn fascinatie voor de blues zocht Butterfield in zijn jeugd contact met zwarte Amerikaanse bluesmuzikanten als Muddy Waters, Howlin' Wolf, Little Walter en Otis Rush.

In de beginjaren 60 richtte Butterfield zijn gelijknamige bluesband op. Op de eerste platen was een typisch Chicago bluesgeluid te horen. Op deze platen werkte Butterfield samen met de gitaristen Mike Bloomfield (lead) en Elvin Bishop (rhythm). "The Resurrection Of Pigboy Crabshaw" laat echter een ander geluid horen. Het is nog steeds onvervalste blues, maar het geluid wordt verrijkt met invloeden uit de rhythm & blues en soul. Dit komt vooral door het gebruik van een geweldige blazerssectie. De kale rauwheid is hierdoor minder, de nummers klinken warmer en het mooie harmonicaspel van Butterfield komt mijn inziens zo beter tot zijn recht.

Door het gebruik van een rijkere instrumentatie klinken de nummers voller en krijgen klassiekers als "Driftin' and Driftin'", "Born Under a Bad Sign", en "Double Trouble" een frisse klank. Het klinkt warmer, maar tegelijk ook soms dreigend, spannend en meeslepend. Ook de eigen geschreven nummers zijn van buitengewone klasse. De gehele plaat ademt dezelfde sfeer uit zonder dat het eentonig begint te klinken. Steeds net weer een ander arrangement, ritme of variatie in het gebruik van instrumenten.

Dan nu de titel. Wie is toch in godsnaam Pigboy Crabshaw? Het blijkt een bijnaam te zijn van gitarist Elvin Bishop. Speelt hij dan een hoofdrol op deze plaat? Ja en nee. Immers is het geen gitaargedreven plaat, maar is het meer het totale bandgeluid wat me aanspreekt. De term "resurrection" in de titel verwijst naar het feit dat Bishop deze plaat geen rhythm maar lead gitaar speelt. Leadgitarist Bloomfield had inmiddels de band verlaten. Bishop's gitaarspel kreeg daardoor een prominentere rol, en hij kon nu eens in de spotlight staan, aangezien deze plek eigenlijk altijd door Bloomfield werd ingenomen. Overigens speelt Bishop op deze plaat helemaal in dienst van de nummers en verzandt zijn spel niet in egotripperij. Middels mooie, maar ingetogen solo's laat Bishop horen dat hij een uitstekende gitarist is.

Deze plaat geniet wellicht geen grote bekendheid, maar dat verdient hij mijn inziens wel. Ik vind dat Butterfield voor een in die tijd originele benadering van de blues kiest. Daarnaast krijgt Elvin Bishop de waardering die hij naar mijn mening verdient met zijn "resurrection".

zondag 8 april 2012

Junior Wells - Hoodoo Man Blues (1965)

"Hoodoo Man Blues" is een klassieker in de Chicago Blues. Dit is des te opmerkelijker als je beseft dat deze plaat het debuutalbum is van Junior Wells. Voor een beginnende artiest kreeg Junior Wells bijna volledige artistieke vrijheid bij de totstandkoming van deze plaat. Dit had hij te danken aan Bob Koester, oprichter van Delmark Records. Hij was dermate onder de indruk van Junior Well's muzikale kwaliteiten dat hij het artistieke belang boven dat van de commercie stelde. Dit vertrouwen resulteerde in een voor die tijd innovatief bluesalbum.



Wat voor mij "Hoodoo Man Blues" speciaal maakt is dat Junior Wells met zijn band in staat is een ongekende spanning op te bouwen met een beperkt aantal akkoorden. En dat niet in slechts een paar nummers, maar gedurende het hele album. De band is overigens fantastisch en bestaat naast Junior Wells op zang en harmonica uit Jack Myers op bas, Bill Warren op drums en een jonge Buddy Guy op gitaar en zang.

Wat me opvalt aan het spel van Buddy Guy op deze plaat is dat er praktisch geen gitaarsolo is te horen. Dat is vrij uitzonderlijk voor de blues, waar de gitaar toch een prominente rol speelt. In het geval van "Hoodoo Man Blues" draagt het bij aan de spanning. Iedere keer als je denkt dat Buddy Guy een gitaarsolo gaat inzetten komt hij met een nieuwe riff, een ander ritme, een hook of een brug. Zijn spel is melodisch en in combinatie met het ingetogen, sfeervolle en warme harmonica geluid van Junior Wells geeft het deze plaat een broeierige en rokerige Chicago juke joint sfeer. Naast de technische klasse van de muzikanten is de timing ook grandioos. "In the Wee Small Hours of the Morning" is daar het mooiste voorbeeld van.

Gezien de klassieke status van deze bluesplaat gaan er opmerkelijke anekdotes rond over de totstandkoming van dit album. Een daarvan verhaalt dat de versterkers van Buddy Guy regelmatig dienst weigerden, waardoor zijn gitaar versterkt moest worden door een versterker die normaalgesproken voor een Hammond orgel werd gebruikt. Deze ongebruikelijke set-up schijnt bij te dragen aan de specifieke sound van deze plaat.

Een andere anekdote vind ik persoonlijk de mooiste. Zoals gezegd kreeg Junior Wells grote artistieke vrijheid en hij mocht dus ook zijn eigen muzikanten kiezen. Zijn keuze voor Buddy Guy lag gevoelig, omdat algemeen werd aangenomen dat Guy gelieerd was aan het concurrerende Chess label. Daarom werd Buddy Guy ten tijde van de eerste release niet bij naam genoemd op de credits, maar werd hij aangeduid als "Friendly Chap". Dit was een suggestie van Peter Brown (de latere oprichter van Down with the Game Records in Engeland), die later zijn suggestie als volgt verklaarde: "a buddy is a friend, a guy is a chap". Meer heb ik hier niet aan toe te voegen.

woensdag 4 april 2012

Magic Sam Blues Band - West Side Soul (1967)

Magic Sam wordt op 14 februari 1937 geboren als Gene Maghett in Mississippi. Hij leert zichzelf de blues spelen door te luisteren naar platen van Muddy Waters en Little Walter. Samen met Otis Rush, Freddie King en Buddy Guy wordt Magic Sam gezien als de belangrijkste vertegenwoordiger van de Chicago West Side Soul sound. Naar deze sound is deze prachtige plaat dan ook vernoemd. "West Side Soul" dicht de kloof tussen de blues en de meer gedisciplineerd klinkende soul. Daarnaast wordt deze plaat alom beschouwd als een van de eerste en beste electrische bluesplaten allertijden.

Magic Sam heeft, net als zovele blueslegenden, een unieke stijl van spelen. Hij was niet zozeer een gitaarvirtuoos, maar het zit hem bij Magic Sam met name in de harmonieuze klank die hij uit zijn gitaar tovert. Waar de meeste bluesgitaristen uit die tijd zich vooral hielden aan de standaard twaalf maten melodie, voegde Magic Sam hier een harmonieuze onderlaag aan toe wat er samen met zijn stem ertoe leidde dat de nummers een ongekende diepgang kregen. Luister maar eens naar het hartverscheurende "All Your Love". Daarnaast zal Magic Sam herinnert worden aan zijn tremelo gitaartechniek, waarbij hij extra emotie aanbrengt door een trillend effect aan zijn toon toe te voegen.

Naast de blues en de soul is de funk nooit ver weg op "West Side Soul". De meeslepende groove van nummers als "I Feel So Good (I Wanna Boogie)" en "Lookin' Good" verraden duidelijk de invloed die Magic Sam zal hebben op de latere funkmuziek. Magic Sam zal niet alleen invloed hebben op de funk, maar zal ook vele bluesartiesten inspireren door zijn gitaarspel, zang en componerende kwaliteiten.

"West Side Soul" zal herinnert worden als een hoogtepunt uit het bluesgenre en het zal ook het magnus opus blijken te zijn van Magic Sam. Op 1 december 1969 komt Magic Sam te overlijden aan de gevolgen van een hartaanval. Hij wordt slechts 32 jaar. We zullen nooit te weten komen hoe zijn buitengewone talenten zouden zijn ontwikkeld als hij de kans had gekregen meerdere platen uit te brengen. Voor mij is "West Side Soul" een historisch bluesdocument, een ode aan een blueslegende, een voor eeuwig vastgelegd bewijs van een buitengewone sfeervolle gitarist en zanger, maar vooral een steengoede bluesplaat die je terugbrengt naar het Chicago van eind jaren 50 en begin jaren 60.

woensdag 28 maart 2012

John Lee Hooker - It Serves You Right To Suffer (1966)

John Lee Hooker behoort tot de buitencategorie van bluesartiesten. Zijn stijl is niet alleen uniek binnen de delta blues, maar binnen het gehele genre. Naast zijn herkenbare gitaarspel is het vooral zijn manier van "zingen" die John Lee Hooker voor mij bijzonder maakt. Het is eigenlijk meer praten dan zingen en dit wordt dan binnen de blueskringen aangeduid als "talking blues".

Deze specifieke stijl leidt tot een hypnotiserende vorm van blues en dat wordt mijn inziens perfect vormgegeven op "It Serves You Right To Suffer" uit 1966.


Overigens vind ik dit één van de mooiste albumtitels die ik ken. Het ademt echt de blues uit, en dat wordt nog eens versterkt door de muziek op deze plaat zelf. Hooker hanteert een repeterende stijl van gitaarspelen, waardoor je in een soort van trance raakt en meegezogen wordt in de muziek, het ritme en zijn stem.

Naast zijn ritmische gitaarspel en hypnotiserende stem staat John Lee Hooker ook bekend om zijn boogie georienteerde bluesmuziek. Ook op "It Serves You Right To Suffer" predikt hij de boogie op een manier zonder dat het te springerig wordt. En altijd met die broeierige sfeer. Naast de boogie gaat het tempo op een aantal songs drastisch omlaag. Met name de nummers "Country Boy", "Decoration Day" en de titeltrack zijn van ongekende schoonheid. De mystiek spat ervan af, de gitaartonen zijn laag, warm en dreigend tegelijk. Dit is echt een plaat waarin je helemaal opgaat, van begin tot eind.

Naast de blues heeft "It Serves You Right To Suffer" ook een jazz vibe. Dit is niet zo verwonderlijk, want deze plaat is uitgebracht door het jazz label Impulse Records. Het is overigens het eerste en laatste album dat Hooker uitbrengt op dit label. Hooker wordt op deze plaat bijgestaan door rasechte jazzmuzikanten. Juist deze combinatie brengt Hooker een beetje uit zijn "comfort zone" en draagt mijn inziens bij aan de geweldige sfeer op deze plaat.

In zijn lange loopbaan heeft Hooker meer dan 100 albums gemaakt. Of dit zijn beste is durf ik daarom niet te zeggen, aangezien ik niet al zijn albums heb gehoord. Wel vind ik deze plaat iets afwijken van zijn reguliere werk gezien de fusion van jazz en blues. Ook laat hij de boogie op "It Serves You Right To Suffer" een beetje los, waardoor zijn "talking blues" nog meer wordt benadrukt. Samen met de donkere toon, benauwde sfeer en bezwerende ritmes is dit een blues album voor de echte liefhebber.